Aktualności

18.02.2013r.

Monitoring trwa

Wraz z końcem stycznia zamknęliśmy pierwszy etap działania polegającego na monitoringu drapieżnych gatunków obcych (inwazyjnych) na terenie rezerwatu przyrody Bagno Głusza i Jezioro Rakutowskie. Monitoring realizowany jest w ramach projektu pn. „Ochrona ptaków w rezerwatach i na obszarze Natura 2000 w woj. Kujawsko-pomorskim” współfinansowanego przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Infrastruktura i Środowisko oraz ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

W trakcie kontroli terenowych rejestrowaliśmy wszystkie tropy i ślady zwierząt obserwowanych w terenie. W poszukiwaniu śladów obecności (tropów, odchodów, miejsc znakowania, resztek pokarmu itp.) gatunków inwazyjnych tj. norka amerykańska Neovison vison, jenot Nyctereutes procyonides i szop pracz Procyon lotor  penetrowaliśmy brzegi cieków oraz zbiorników wodnych, a także inne potencjalne miejsca bytowania drapieżników. Wszystkie obserwacje zapisywane były za pomocą odbiornika GPS i w specjalnie przygotowanym formularzu monitoringu drapieżnych gatunków inwazyjnych.
Jako, że zwierzęta te są aktywne głównie od zmierzchu do świtu, skupiliśmy się na wyszukiwaniu tropów i śladów tychże gatunków, ponadto na obu badanych powierzchniach rozstawiliśmy sieć fotopułapek, które umożliwiają automatyczne rejestrowanie na zdjęciu lub filmie poruszających się obiektów. Wykorzystane przez nas fotopułapki posiadają możliwość zapisu obrazu również w całkowitej ciemności. Pułapki te zainstalowane zostały głównie w niezamarzniętej części Jeziora Rakutowskiego, a dokładniej w strefie ujściowej rzeki Rakutówki,  natomiast na terenie rezerwatu Bagno Głusza w większości rozstawiliśmy je wzdłuż kanału okalającego obszar.  Jak wiadomo zwierzęta poruszają się zazwyczaj stałymi szlakami, dlatego też pozostałe fotopułapki – w przypadku obu powierzchni, zostały zamocowane w miejscach, które wytypowaliśmy na podstawie obserwacji tropów i śladów należących do ssaków drapieżnych.

tropy wydry

Już w trakcie pierwszej kontroli w zachodniej części Jeziora Rakutowskiego odnaleźliśmy tropy należące do wydry Lutra lutra, której obecność została następnie potwierdzona w trakcie kolejnej kontroli. Otóż jedna z fotopułapek zainstalowanych w strefie ujściowej Rakutówki zarejestrowała przechadzającą się w kierunku rzeki wydrę.
Jest wysoce prawdopodobne, że wraz z nastaniem mrozów, poszukiwane przez nas gatunki, a w szczególności norka amerykańska, która silnie związana jest ze środowiskami wodnymi, przeniosły się z badanych powierzchni w kierunku niezamrażających cieków lub zbiorników wodnych. Podobnie czynią także i wydry, co zaobserwowaliśmy w trakcie prowadzonych przez nas badań na terenie rezerwatu Jezioro Rakutowkie. Podczas  pierwszej kontroli, kiedy to zlodzenie jeziora było jeszcze niepełne, odnaleźliśmy tropy wydry w jego części oddalonej o kilkaset metrów od Rakutówki, jednak wraz z narastającym mrozem, a tym samym i zlodzeniem, zwierzę zostało zmuszone przenieść się w miejsce nie skute lodem.

tropy jenota

Jenot  jest  gatunkiem, który  jako jedyny przedstawiciel rodziny psowatych i w odróżnieniu od norki amerykańskiej, czy wydry „zasypia” na zimę. Zdarza się jednak, że podczas pogodnych, mniej mroźnych nocy zwierzę to budzi się i opuszcza swe zimowe schronienie by żerować lub załatwić potrzeby fizjologiczne. Pewnie dlatego w rezerwacie Bagno Głusza wraz z odwilżą odnotowaliśmy  jego aktywność. Okres zmniejszonej aktywności tego gatunku w naszej strefie klimatycznej trwa zazwyczaj od grudnia do końca lutego. Tropy należące do jenota są bardzo charakterystyczne ze względu na swój niemalże okrągły kształt, przy czym w odróżnieniu od tropów lisa są dużo szersze. Takie właśnie „wzory” odciśnięte w śniegu obserwowaliśmy na terenie Bagna Głusza, niestety żadna z fotopułapek nie dostarczyła nam fotografii przedstawiającej zamieszkującego ten teren jenota.
Również szopy w trakcie mroźnych dni i nocy zapadają w lekki sen. Styczeń tego roku okazał się wyjątkowo mroźnym miesiącem – temperatura jaką zanotowano dla większości nocy w okresie trwania monitoringu często spadała poniżej zera, co z całą pewnością miało ogromny wpływ na wyniki, które uzyskaliśmy w trakcie pierwszej części naszych badań.
Na terenie rezerwatu Jezioro Rakutowkie wielokrotnie znajdowaliśmy tropy wałęsających się  psów. Zwierzęta te były również wielokrotnie  sfotografowane przez fotopułapki. Dość często na zdjęciach  „łapały się” lisy, sarny, jelenie czy zające.
W lutym rozpoczęliśmy drugi etap projektu jakim jest odłów gatunków inwazyjnych, norki amerykańskiej, jenota i szopa.

monitoring, pies, fotopułapka

monitoring, lis, fotopułapka

monitoring, lis, fotopułapka