Aktualności

30.09.2012r.

O użytkach ekologicznych

Stowarzyszenie Rozwoju Sołectwa Gostkowo zaprosiło w sierpniu nasze Towarzystwo do współpracy przy tworzeniu użytku ekologicznego na podmokłych łąkach we wsi Gostkowo, gmina Łysomice. Gniazdują tam między innymi żurawie – dostojne, ściśle chronione ptaki. Jak piszą mieszkańcy wsi, „te żurawie to nasza duma”. Szczególnie odpowiadają im tereny podmokłe o ograniczonej możliwości penetracji przez drapieżniki. Optymalne warunki znajdują tam, gdzie siedlisko lęgowe jest położone w pobliżu ekstensywnie użytkowanych łąk, pastwisk i ugorów, które wykorzystują jako żerowisko w okresie wodzenia młodych. Nasi członkowie obserwowali w Gostkowie podczas wizyty w terenie również inne ściśle chronione gatunki ptaków, jak błotniak stawowy, dymówka, pokląskwa czy szczygieł.

zurawie, uzytki ekologiczneŻurawie. Fot. M. Pacuk

Podmokłe łąki są często miejscem występowania wyjątkowo rzadkich i zagrożonych gatunków roślin i zwierząt, zatem zasługują na szczególną uwagę miłośników przyrody. Jako zbiorowiska półnaturalne są mocno zależne zarazem od warunków siedliskowych i od działalności człowieka. Zarówno spotęgowanie działań, jak i ich całkowite zaniechanie, prowadzić może do drastycznych zmian, które skutkować będą zupełną zmianą składu gatunkowego. Przy zintensyfikowanej zabudowie podmiejskiej, jaka jest wyraźnie widoczna w powiecie toruńskim oraz biorąc pod uwagę monotonny krajobraz pól dominujący na terenach na północ od Torunia, kompleks łąk w Gostkowie jest niewątpliwie cenną enklawą, swoistą wyspą środowiskową, dającą możliwość ostania się ciekawych organizmów o specyficznych wymaganiach.

Możliwość utworzenia użytku ekologicznego wskazuje w art. 42 ustawa z dnia z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Mogą nimi być zasługujące na ochronę pozostałości ekosystemów mających znaczenie dla zachowania różnorodności biologicznej – m.in. bagna, torfowiska, płaty nieużytkowanej roślinności, siedliska przyrodnicze oraz stanowiska rzadkich lub chronionych gatunków roślin, zwierząt i grzybów, ich ostoje oraz miejsca rozmnażania lub miejsca sezonowego przebywania.

Więcej o tworzeniu użytków ekologicznych można dowiedzieć się z opracowania: O użytkach w Klubie Przyrodników

Interesującą i przystępną publikacją na temat ptaków, w tym żurawi, jest: Ptaki na stronie GDOŚ

Literatura:

  • Sikora A., Konieczny K. 2009. Żuraw Grus grus. W: Chylarecki P., Sikora A., Cenian Z. (red.), Monitoring ptaków lęgowych. Poradnik metodyczny dotyczący gatunków chronionych Dyrektywą Ptasią; ss.330-340. GIOŚ, Warszawa.

Magdalena Pacuk