Aktualności

1.08.2011r.

Ptaki w budynkach

Jednymi z najczęściej spotykanych na terenie Torunia ptaków  są gatunki zasiedlające budynki. Zazwyczaj są to  oknówki, jerzyki, kawki, kopciuszki, wróble czy pustułki.Ptaki te, nie tylko są żywą ozdobą naszego miasta, ale też bronią przeciwko owadom i gryzoniom.

Zwykle zajmują stropodachy, wnęki, szczeliny pomiędzy płytami w blokach czy niewielkie otwory pod parapetami i przy rynnach.  Dlatego też podczas remontów i termomodernizacji budynków niszczone są ich gniazda, a nierzadko jaja i pisklęta. Pamiętać należy, że zatykanie otworów prowadzących do stropodachów też stanowi niszczenie siedliska.

Wszystkie  ww. gatunki są objęte ścisłą ochroną gatunkową, co znaczy, że ich zabijanie i likwidowanie siedlisk jest w okresie całego roku surowo zabronione.

Jak w takim razie remontować zgodnie z prawem, a jednocześnie nie zniszczyć populacji ptaków zasiedlających budynki w naszej okolicy?

Jak w takim razie remontować zgodnie z prawem, a jednocześnie nie zniszczyć populacji ptaków zasiedlających budynki w naszej okolicy?

  • Przed remontem/ociepleniem należy sprawdzić czy na budynku gniazdują ptaki. Najlepiej, gdy w okresie lęgowym inwentaryzacji dokona specjalista – ornitolog. Poza tym  czasem można jedynie poszukiwać siedlisk potencjalnych, przy czym wiele z nich jest niewidocznych z poziomu ziemi.
  • Dostosować termin remontu do potrzeb biologicznych ptaków, to znaczy remontować wtedy, gdy na zasiedlonym budynku zwierzęta te zakończą już swoje lęgi – zwykle od sierpnia do marca. Pamiętać jednak należy, że budynki niezajęte przez ptaki ,mogą być remontowane cały rok.
  • Nie zatykać otworów wentylacyjnych, nie zalepiać szczelin, nie zrzucać gniazd, jeśli nie jest to absolutnie konieczne – są to istotne miejsca ich gniazdowania. Te ptaki nie mają alternatywy  i nie przeniosą się „na drzewko”, nie uwiją gniazda na gałązkach.
  • Jeśli prace będą prowadzone w sezonie rozrodczym – wcześniej zabezpieczyć potencjalne miejsca lęgowe przed zasiedleniem, aby nie doszło do zabijania piskląt i niszczenia jaj. Zimą albo bardzo wczesną wiosną po prostu trzeba zatkać szczeliny. Pamiętać jednak należy, aby sprawdzić, czy nie ma w nich nietoperzy ani innych kręgowców. Z całą pewnością żaden normalny torunianin  świadomie nie chce dopuszczać się okrucieństwa, ani łamać prawa.
  • Jeśli to możliwe – montować skrzynki w warstwie ociepliny. Skrzynki lęgowe stanowią rekompensatę dla ptaków, których miejsca lęgowe zostały zniszczone.  Montowanie w styropianie zabezpieczy je przed warunkami atmosferycznymi. Jeśli to niemożliwe, skrzynki  należy pomalować wodoodporną, nietoksyczną substancją i zabezpieczyć daszek – np. blaszką.

kawaka, alauda, ptaki

Jak wyglądają kwestie prawne?


Prawie wszystkie gatunki ptaków zasiedlające budynki mieszkalne objęte są ścisłą ochroną gatunkową na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 października 2011  r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U.  Nr 237, poz. 1419).

W myśl obowiązujących przepisów [art. 52 ust. 1 pkt 4 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. 2009, Nr 151, poz. 1220 z późn. zm.), uszczegółowionych zapisem § 7 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 października 2011 r. w sprawie ochrony

gatunkowej zwierząt] obowiązuje zakaz niszczenia siedlisk, ostoi, innych schronień i gniazd oraz umyślnego płoszenia i niepokojenia gatunków chronionych. Miejsca lęgowe, zlokalizowane na budynkach mieszkalnych, należy więc traktować jako ich siedliska, podlegające ochronie prawnej.

Jednocześnie zgodnie z § 10 pkt 3 lit. g ww. rozporządzenia sposobem ochrony dziko występujących zwierząt jest m.in. dostosowanie terminów i sposobów wykonania prac budowlanych i remontowych tak, aby zminimalizować ich wpływ na biologię zwierząt i ich siedliska.

Przed przystąpieniem do wykonywania termoizolacji budynków zasiedlonych przez ptaki, jeśli konieczne jest zamknięcie szczelin lub otworów w stropodachu,  należy wystąpić do Regionalnego  Dyrektora Ochrony Środowiska w Bydgoszczy o wydanie zezwolenia w trybie art. 56 ust 2 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody  na odstępstwo od zakazu, o którym mowa w art. 52 ust 1 pkt 4, tj. o zezwolenie na zniszczenie siedlisk i ostoi ptaków.

Zgodnie z art. 56 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, regionalny dyrektor ochrony środowiska na obszarze swojego działania może zezwolić w stosunku do gatunków objętych ochroną ścisłą m.in. na niszczenie ich gniazd, siedlisk i ostoi. Zezwolenie na niszczenie siedlisk lęgowych gatunków ptaków zasiedlających budynki, jeżeli jest to niezbędne, może być wydane w przypadku braku rozwiązań alternatywnych, jeżeli nie spowoduje to zagrożenia dla dziko występujących populacji.

Jednocześnie jeżeli prace termomodernizacyjne będą prowadzone w okresie lęgowym, co niewątpliwie będzie powodować płoszenie ptaków, inwestor powinien złożyć wniosek do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o zezwolenie na umyślne płoszenie gatunków ptaków występujących na termomodernizowanym budynku – art. 56 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy.

Zgodnie z art. 56 ust. 6 ustawy o ochronie przyrody zezwolenia, o których mowa powyżej, mogą być wydane na wniosek zawierający odpowiednio:

  1. imię, nazwisko i adres albo nazwę i siedzibę wnioskodawcy;
  2. cel wykonania wnioskowanych czynności (dlaczego będą niszczone siedliska lęgowe ptaków);
  3. opis czynności, na którą może być wydane zezwolenie (w jaki sposób będą niszczone – zamykanie otworów, szczelin, ocieplanie stropodachu itp.);
  4. nazwa gatunku lub gatunków, których będą dotyczyć działania, (w języku łacińskim i polskim);
  5. liczbę lub ilość osobników (par), których dotyczy wniosek;
  6. wskazanie sposobu wykonania czynności, a także miejsca i czasu wykonania czynności (termomodernizacji).

Kroki, które należy podjąć, jeśli stwierdzimy łamanie ww. przepisów:

  • zgłoszenie do nadzoru budowlanego – zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz.1118 z późn. zm.) właściwy organ (nadzór budowlany) wstrzymuje prace budowlane (termomodernizację budynku) wykonywane w sposób mogący spowodować zagrożenie środowiska (przyrody);
  • zgodnie z art. 22 ustawy prawo budowlane, do podstawowych obowiązków kierownika budowy należy protokolarne przejęcie od inwestora i odpowiednie zabezpieczenie terenu budowy wraz ze znajdującymi się na nim podlegającymi ochronie elementami środowiska przyrodniczego (…);
  • zgłoszenie do organów ochrony przyrody – art. 91 ustawy o ochronie przyrody; organami w zakresie ochrony przyrody są: minister właściwy do spraw środowiska, Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, wojewoda, regionalny dyrektor ochrony środowiska, starosta, wójt, burmistrz albo prezydent miasta;
  • zgłoszenie do organów ścigania – zgodnie z art. 127 pkt. 2 lit. e ustawy o ochronie przyrody: „kto umyślnie narusza zakazy obowiązujące w stosunku do zwierząt objętych ochroną gatunkową podlega karze aresztu albo grzywny”.

Jeśli na interwencję jest już za późno, należy:

  • zgłosić do RDOŚ szkodę w środowisku – ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. z 2007 r. Nr 75; poz. 493);
  • szkoda musi być mierzalna i musi  określony stan początkowy (tj. ile było gniazd, siedlisk itp.) – definicja: „stan i funkcje środowiska oraz poszczególnych elementów przyrodniczych przed wystąpieniem szkody w środowisku, oszacowane na podstawie dostępnych informacji”;
  • najlepiej podać przy tym jak najwięcej informacji typu: dane z inwentaryzacji, notatki z obserwacji, zdjęcia itp.

Nie pozwólmy, aby w naszym mieście majestatyczne sokoły i ganiające się szybko jerzyki zostały zastąpione przez stada komarów i myszy. Nie pozwólmy, aby nasze dążenie do piękna i czystości spowodowało masową rzeź chronionych gatunków. Możemy żyć w przyjaźni i być dobrymi sąsiadami – wystarczy odrobina chęci.

jerzyk, alauda

X

jerzyk, alauda